Keizer & Co

24 MRT 2016: De dynamiek van feedback geven en ontvangen

nieuws afbeelding

Waarom feedback als cadeau níet op je verlanglijst staat

We vinden het moeilijk om feedback te incasseren. Op- en aanmerkingen over ons gedrag zien we meestal als kritiek, een aanval of afwijzing. De feedbackgever verklaren we voor gek of iemand met een eigen probleem onder het mom van “Wat je zegt ben je zelf!” en “Alsof jij het allemaal zo goed doet!”. 

Nee, het zijn niet alleen kleuters die vingers in hun oren stoppen als ze worden aangesproken op hun gedrag. Ook hoogopgeleide professionals, leidinggevende managers in gerenommeerde organisaties, volwassen mensen die dik betaald krijgen voor hun baan reageren verontwaardigd, verbolgen of woedend als iemand ‘kritiek’ op ze heeft. Waarom sluiten we ons toch vaak af voor ‘feedback’ terwijl ‘elkaar aanspreken’ één van de meest genoemde kernwaarden is in organisaties?

Als we feedback geven, stellen we vast dat de ontvanger slecht is in ontvangen. Als we feedback krijgen, stellen we vast dat de gever slecht is in geven.

Nóg beter feedback geven helpt niet

In communicatietrainingen heb ik honderden mensen geleerd hoe je in vier stappen effectief feedback geeft. Bij weerstand en verzet herhaal je stap 1 en 2 nogmaals net zolang tot iemand écht naar je luistert. Flexibel doordrammen dus op inhoud, proces en relatie. Soms werkt het, vaak ook niet. De ontvangers van feedback zitten helaas nooit op dezelfde cursus en er is dus geen enkele garantie dat ze een volgende keer naar je zullen luisteren. Nog beter feedback leren geven werkt dus niet. Ik denk dat we het beter kunnen omdraaien en onszelf moeten trainen in beter feedback leren ontvangen.

Ben ik niet goed genoeg?

Van nature hebben mensen de wil om te leren. Als kind leren we, soms letterlijk, met vallen en opstaan. Dat kost de nodige tranen, driftbuien, paniekaanvallen en uiteindelijk blijdschap en trots, als iets uiteindelijk lukt en we complimenten krijgen. Leren om ergens beter in te worden is dus vaak pijnlijk. Geen wonder dat we niet staan te springen om altijd maar ons gedrag te verbeteren.

Naast ons verlangen om te leren is er een groot verlangen om geaccepteerd te worden; erbij te horen. Respect en waardering van de ander werken motiverend. Feedback krijgen, geeft dan het gevoel dat we niet helemaal voldoen zoals we zijn. We moeten ons anders of beter gedragen en dat maakt ons nijdig. Feedback bevindt zich op het snijvlak van deze twee behoeften: het verlangen om te leren en het verlangen naar acceptatie. Dat zorgt voor een spagaat die spanning en stress geeft.  Als we leren om met deze spanning om te gaan, kunnen we meer open staan voor feedback.

Feedbackvaardig(er) worden

Het goede nieuws is dat feedback leren ontvangen een vaardigheid is. Dat betekent dat je jezelf erin kunt verbeteren.

1. Maak onderscheid tussen waardering, coaching en evaluatie

Met welk doel krijg je of vraag je om feedback? Waardering gaat over relaties en onderling contact: “Goed dat je hier in dit team zit!”. Iemand die je coacht geeft je aanwijzingen om te helpen leren, groeien of veranderen. Evaluatie vertelt waar jij staat en is een beoordeling of classificatie. Weten vanuit welke hoek je feedback krijgt, helpt je om het op de juiste waarde te schatten.

2. Begin met begrip

Als we feedback krijgen, schieten we vaak meteen in de verdediging. Iemand spreekt ons aan op iets dat ‘beter, meer, minder, anders’ zou moeten, maar we vergeten dat te vragen wát er precies wordt bedoeld. Wat is dat eigenlijk ‘communicatiever of pro-actiever, meer strategisch, minder dominant, anders dan anderen’? In plaats van meteen te reageren is het handig om daar eerst eens flink op door te vragen wat de feedbackgever nou precies bedoelt en waar precies de pijn zit.

3. (H)erken je blinde vlekken

Er is altijd een kloof tussen de ik die we denken te zijn en hoe anderen ons zien. Vanuit onze (onzichtbare) drijfveren en eigenschappen vertonen we gedrag, waarin onderliggende waarden, aannames en verwachtingen doorsijpelen. Daar zijn we ons heel vaak niet bewust van. Anderen signaleren alleen jouw gedrag en kunnen alleen maar raden (tenzij ze ernaar vragen!) waar dat vandaan komt. Ze hebben echter één voordeel en dat is dat zij jouw non-verbale gedrag kunnen zíen. Of je nu draait met je ogen, je wenkbrauw optrekt of je mondhoeken laat hangen. Mensen interpreteren elkaars (non-verbale) gedrag razendsnel en trekken er ook net zo snel conclusies uit. Geen wonder dat feedback soms als een volslagen verrassing uit de lucht komt vallen.

Een Indiaans spreekwoord luidt: als iemand tegen je zegt dat je een paard bent is hij waarschijnlijk gek, maar als tien mensen tegen je zeggen dat je een paard bent is het tijd om een zadel te kopen.

Zoals je ziet kost het veel moeite om effectief feedback zo tactisch te geven én het zo open te ontvangen dat iemand daadwerkelijk bereid is om zijn gedrag aan te passen. Maar met de wetenschap dat onze behoefte om te leren en elkaar te accepteren groot is, hoop ik dat we iets meer geduld kunnen opbrengen in de communicatie met elkaar. Minder ego en meer empathie. Als we dat als doel voor ogen houden geloof ik dat effectieve feedback kan bijdragen aan meer begrip voor elkaar en een betere samenwerking.

 

Passend bij het thema ben ik natuurlijk heel benieuwd naar jouw mening over deze blog. Schroom niet om hieronder jouw feedback te geven! 

Auteur: Annett Keizer

 

Wil je meer leren over de dynamiek van feedback geven en ontvangen? Kom naar een Masterclass Communicatie of gun jezelf een CommunicatieBoost!

Bewaren

chris rooijakkers zegt op 25 MRT 2016 om 15:30 uur:

leuke blog, herkenbaar en bruikbaar. Feedback is ook een onderwerp dat mij bezighoudt.want inderdaad, met vaste stappen alleen kom je er niet. En goed punt; het ontvangen mag wel meer aandacht krijgen! Misschien als je heel goed kan ontvangen, dat je dan vanzelf ook beter feedback kan geven..Succes met de masterlass. .

Trudy Pannekeet zegt op 29 MRT 2016 om 15:46 uur:

Herkenbaar. Goede blog. Minder primair reageren en eerst doorvragen. Ervan uitgaan dat het goed bedoelt is. Er zijn zoveel kundige mensen! Laten we meer feedback geven en zeker meer waarderen! Masterclass zou idd voor iedereen goed zijn :)

Ilse de Hoog | Lief kaartje zegt op 7 MRT 2017 om 11:17 uur:

Interessant!

Plaats je reactie
(wordt niet getoond)